Diagnostyka stomatologiczna
Diagnostyka stomatologiczna to kompleksowe badanie mające na celu zrozumienie natury choroby stomatologicznej pacjenta, postawienie rozpoznania (np. wada zgryzu, ropień okołowierzchołkowy) i przedstawienie optymalnego planu leczenia.
Badanie odbywa się w trzech krokach:
Znieczulenie wziewne
Dla bezpieczeństwa i komfortu pacjenta badanie wykonywane jest w lekkim znieczuleniu wziewnym.
Badanie stomatologiczne
Badanie palpacyjne struktur czaszki oraz dokładne badanie jamy ustnej dzięki specjalistycznym narzędziom (np. rozwieraczom) i endoskopowi. Na tym etapie wykonuję też korekcję przerośniętych zębów.
Seria zdjęć RTG (w kilku specjalnych projekcjach, często z uwzględnieniem projekcji wewnątrzustnych) lub tomografia komputerowa (stożkowa, CBCT).
Badanie obrazowe
[1]
Co bardzo ważne: diagnostyka stomatologiczna NIE JEST ZABIEGIEM CHIRURGICZNYM. To tylko badanie. Jeśli na jego podstawie zalecam wykonanie operacji, ta odbywa się w późniejszym terminie.
Diagnostyka uszu i struktur nosa
Badanie nosa i struktur przyległych (zatok przynosowych, kanalika nosowo-łzowego) oraz ucha (zewnętrznego przewodu słuchowego, błon bębenkowych, puszek bębenkowych) jest wykonywane jednocześnie z badaniem stomatologicznym, w trakcie jednego znieczulenia. W praktyce stanowi to jeden proces diagnostyczny – obejmuje te same etapy: od znieczulenia, przez ocenę poszczególnych struktur, aż po wykonanie badań obrazowych (RTG lub tomografii).
Piszemy o nim oddzielnie tylko dlatego, że jeszcze niedawno badanie struktur ucha i nosa było ograniczone - zdjęcia RTG nie pozwalają "zajrzeć" do wnętrza nosa czy ucha. Dopiero tomografia komputerowa (CBCT) umożliwiła nam dokładne zobrazowanie małożowin nosowych, zatok czy puszek bębenkowych.
Zaawansowane obrazowanie
Żeby ocenić struktury, których nie widać z zewnątrz ani od strony jamy ustnej (np. budowę "korzeni" zębów i kości czaszki, strukturę nosa i zatok czy wnętrze puszek bębenkowych) konieczne jest wykonanie badania obrazowego: zdjęć RTG lub tomografii komputerowej.
W "Zwierzętarni" mamy do dyspozycji specjalny stomatologiczny aparat RTG i nowoczesny tomograf stożkowy.
Jakie są różnice?
Tomografia komputerowa
(stożkowa, CBCT)
najnowszej generacji tomograf ACTEON X-MIND® prime 2
pozwala bardzo dokładnie (w 3D) ocenić struktury czaszki, w tym wnętrze nosa i zatok oraz puszki bębenkowe
umożliwia zobrazowanie nawet tak małych i głęboko położonych struktur jak kostna część ucha wewnętrznego
ekspozycja na promieniowanie to zaledwie ok. 7 sekund, a całe badanie (z ułożeniem pacjenta) trwa nie dłużej niż 1-2 minuty - znacznie krócej niż wykonanie serii zdjęć RTG
najlepsze badanie do planowania chirurgii
wyższy koszt badania
Cyfrowe RTG
aparat punktowy Carestream i skaner płytek fosforowych iM3 CR7
małe płytki pozwalają na wykonanie projekcji wewnątrzustnych, na większych mieści się cała głowa
wykonuję serię zdjęć (typowo 7-8)
bardzo szczegółowy, ale płaski, dwuwymiarowy (2D) obraz
struktury czaszki mogą się na siebie nakładać, utrudniając ocenę detali
proste badanie, świetne do zobrazowania większości zębów, ale nie pozwala na ocenę wnętrza nosa i puszek bębenkowych
wykonanie całej serii zdjęć trwa dłużej niż badanie tomograficzne
Które badanie wybrać?
To Opiekun decyduje, czy wykonać diagnostykę ze zdjęciami RTG czy z tomografią komputerową (CBCT).
Dokładniejsza i zazwyczaj bardziej przydatna diagnostycznie jest tomografia. Jest to również badanie krótsze, wymagające krótszego czasu znieczulenia. Wiąże się jednak z wyższym kosztem.
Diagnostyka RTG także stanowi dobre rozwiązanie i w wielu przypadkach jest wystarczająca, zwłaszcza przy typowych zmianach (jak wada siekaczy czy zęby olbrzymie u świnek morskich). W sytuacji stwierdzenia jakichkolwiek zmian patologicznych w obrębie nosa lub puszek bębenkowych zalecam jednak wykonanie uzupełniającej tomografii (CBCT). Leczenie tych struktur często wymaga postępowania chirurgicznego, a tomografia pozwala znacznie lepiej zaplanować zabieg.
Źródła
"Clinical Application of Cone Beam Computed Tomography of the Rabbit Head: Part 2 — Dental Disease"
